viktor - 1             viktor - 2

Namens een auteur die anoniem wil blijven onderstaand artikel over ontwikkelingen in Hongarije.

Mijn schrijfstijl is hetzelfde gebleven, dus ook zonder dat ik mijn naam noem zal ik door de geroutineerde lezer vast wel herkend worden. Schrijven vanuit Hongarije en over Hongarije wordt niet overal in Hongarije gewaardeerd, speciaal niet wanneer niet ieder bericht regeringsgezind is.

De risico’s zijn er ook de oorzaak van dat mijn schrijfsels niet heel regelmatig verschijnen. Er is zelfs een tijd geweest dat van hier uit alleen de website van de Nederlandse uitgever van dit Internetjournaal onbereikbaar was. Niet om te lezen, niet om nieuwe artikelen te uploaden, maar ook niet om te e-mailen.

Uitgesproken nationalisten
Waar en door wie ik geblokkeerd werd, Joost mag het weten – en zeggen – maar gelukkig bestaan er technieken om de herkomst van berichten op het Internet te verduisteren. Daarna lukte de wederzijdse bereikbaarheid wel weer, maar durf ik nog altijd niet om als een olifant met naam en toenaam door de porseleinkast te draven!

Het schrijven over Hongaarse details zal alleen ingewijden interesseren en het algemene van de gemiddelde journalistieke berichtgeving biedt niet altijd de universele duidelijkheid die de Hongaarse positie en de gemiddelde Hongaarse achtergronden weergeven. Teveel details zijn ook vaak verwarrend.

Ondanks dat en het hierna volgend artikel, is en blijft Hongarije een interessant land, een mooi land, een land met volkomen eigen tradities en een hoogstaande cultuur. De Hongaren zijn door hun geschiedenis uitgesproken nationalisten (in de goede zin van het woord) met een uitgesproken voorliefde voor hun Hongaar zijn.

Werkverschaffing
Zakelijk is Hongarije door haar – “interessante”- politieke leiders een goedkoop land voor investeerders. Na het lezen van dit artikel zullen de investeerders het met mij eens zijn dat Hongarije alles biedt om in Hongarije succesvol (dochter-)bedrijven te vestigen. Als gevolg van de Hongaarse “werkverschaffing” zal het zelfs niet moeilijk zijn om goed geschoold personeel te vinden, in ieder geval van voor de jongste onderwijshervormingen. Natuurlijk is enige om- en bijscholing naar uw bedrijfseigen wensen en internationale gebruiken aan te raden.

Mochten er na het lezen van dit artikel vragen zijn, dan ben ik via de redactie graag bereid om te antwoorden.

Bezuinigen
De Hongaarse premier Viktor Orbán is – meer dan – luid genoeg hoorbaar, dat wel, en zeker buiten de Hongaarse grenzen, maar dit betekent niet dat hij nog steeds een meerderheid, of de algemene Hongaarse mening vertegenwoordigt.

Viktor is ooit (in 2010) door een overgrote meerderheid, met zelfs meer dan een tweederde meerderheid, in het zadel geholpen. In wezen als gevolg van een zogenaamde “socialistische”, eigenlijk “oud-communistische” onhandigheid. De laatste gekozen socialistische premier Ferenc Gyurcsány (toen behorende tot de vijf rijkste Hongaren!) verklaarde kort na zijn verkiezing als premier, binnen – niet voldoende gesloten – binnenkamertjes, aan zijn partijgenoten dat het met het voortdurende gelieg en bedrog maar eens afgelopen moest zijn.

De bevolking moest maar eens weten dat het land er niet zo rooskleurig voor stond en dat het waar was dat de buurlanden waarvan altijd gedacht werd dat ze zoveel armer waren, Hongarije aan het inhalen waren en zelfs “voorbij stoven”, dat er dus bezuinigd moest gaan worden.

Districtenstelsel
Die bekentenis en eerlijkheid maakte al snel een einde aan de regeringsperiode van de toenmalige premier (want hoe durf je zoiets in vredesnaam te zeggen en eerlijk te zijn) en maakte dat Viktor bij de daaropvolgende verkiezingen een supergrote verkiezingswinst kon binnenslepen.

Viktor wist dat het land er werkelijk slecht voorstond, en dat Viktor de broekriem van iedereen een paar gaatjes strakker aanhaalde werd – gemiddeld genomen – morrend geaccepteerd. Viktor was waarschijnlijk van mening dat hij de Hongaarse wijsheid in pacht had en met zijn meer dan tweederde meerderheid in het Hongaarse parlement kon hij redelijk eenvoudig de Hongaarse grondwet aanpassen.

Het heette het uitbannen van de oude communistische / socialistische paragrafen te zijn en die paragrafen en grondwetsartikelen werden vervangen door modernere (Viktoriaanse) democratische paragrafen en artikelen. Tussendoor werd onder dezelfde noemer ook de kieswet aangepast en de nieuwe kieswet werd gebaseerd op een districtenstelsel, waarbij Fidesz (de partij van Viktor) districten bevoordeeld werden. Zo kon het gebeuren dat Fidesz in het nieuwe kiesstelsel na de reguliere verkiezingen van 2010 45,09% van de stemmen kreeg en desondanks 66,83% van de zetels en het parlement “bezet”.

Közmunkás
Fidesz is intussen in staat gebleken om met alle broekriem acties in het land, de nationale schuld terug te dringen tot – door de EU bepaalde – aanvaardbare niveaus, tot onder de beroemde 2,7%. In dat kader bevindt Hongarije zich nu bij de Europese middenmoot.

Nu Hongarije de extreme besparingen niet meer nodig heeft om onder de hoge internationale schuldenlast uit te komen, heeft Viktor verzuimd om de Hongaren wat extra lucht en ruimte te gunnen. De Hongaren hebben het gevoel dat Viktor de huidige situatie wel geschikt vindt en het extra voordeel met zijn partij en onder zijn vrienden verdeelt.

Hoge posten worden als privileges verdeeld zonder zich nadrukkelijk om bekwaamheden te bekommeren en in die kringen zijn salarisverhogingen tot zelfs 150% per loonronde geen uitzondering. Om de staatskosten te beperken worden werklozen verplicht te werk gesteld als zogenaamde “közmunkás”, een mooi woord voor wat in Nederland voor de tweede wereldoorlog “werkverschaffing” werd genoemd tegen een betaling van 70% van het minimumloon. Niet werken betekent geen uitkering en ongeacht de vervoer(on)mogelijkheden moeten woon/werkafstanden tot 40 km – in eigen tijd natuurlijk – geaccepteerd worden!

Stadsbestuur
Steeds meer bedrijven en bedrijfstakken worden door de staat geannexeerd en steeds meer gemeentelijke taken worden van de gemeenten afgenomen. Zelfs ambtenaren worden ontslagen om vervolgens als (verplichte) közmunkás tegen minder dan het minimumloon hun vroegere werkzaamheden voort te zetten.

Alles bij elkaar is het logisch dat de voorkeur voor het beleid van Viktor afkalft. Zichtbaar is dat in opiniepeilingen, maar ook bij de tussentijdse verkiezingen in plaatsen waar, door bijvoorbeeld overlijden van bewindvoerders nieuwe verkiezingen nodig zijn, wordt die tendens bevestigd.

Bij tussentijdse verkiezingen vorige week in een middelgrote gemeente verloor de Fidesz ook weer dramatisch, waarop een (Fidesz) parlementariër vond dat stemmers die niet Fidesz stemden op deze of gene wijze gestraft zouden moeten worden. Naar mijn idee een domme en overbodige uitspraak. Overbodig omdat gemeenten zonder Fidesz meerderheid in het stadsbestuur, sowieso al minder subsidieaanvragen gehonoreerd krijgen!

Wij wonen in een zogenaamde onafhankelijke gemeente waar de burgemeester en de meerderheid van de gemeenteraad partijloos is. De burgemeester lijkt moreel verplicht (zonder dat hij het hardop zegt, maar wij merken dat hij het er moeilijk mee heeft!) om de niet gekozen Fidesz kandidaat-burgemeester gunsten te verlenen om onder een Fidesz-ban en subsidie dreigementen uit te komen.

Andere gevolgen van het selectieve besparingenbeleid van Fidesz zijn dat het onderwijssysteem dat zich langzaam verbeterde, is teruggeworpen naar een lager niveau. Steeds meer scholen worden genationaliseerd, in een nationaal onderwijssysteem geperst en vervolgens zijn bij veel van de scholen vakkenpakketten, die bij Fidesz niet zo in de gratie vallen, weggehaald. Immers, meer dan het eenvoudige, alledaagse, routinehandwerk hoeven de arbeiders niet te kennen.

Armoede
Evenzo in de Hongaarse gezondheidszorg. Daar vluchten verpleegsters en zelfs medisch specialisten naar het buitenland, omdat zij het in Hongarije moreel en financieel niet langer volhouden. Patiënten zijn er niet meer zeker van of hun specialisten voor hun vervolgbehandeling nog beschikbaar zijn … In het westen van Hongarije zijn alle chirurgen van een regionaal ziekenhuis in een keer allemaal en onafhankelijk van elkaar weggebleven. Ook in andere branches zijn de omstandigheden vergelijkbaar, maar zijn de gevolgen niet zo duidelijk zichtbaar als in het onderwijs en de gezondheidszorg.

De Engelstalige nieuwsbrief van de overheid van vandaag meldt dat in de nationale opiniepeilingen het stemvoordeel van Fidesz is gedaald van 34% naar 32%. Probleem is dat de oppositiepartijen op dit ogenblik dusdanig verdeeld zijn, dat het moeilijk zal worden om voor de volgende verkiezingen in 2018 een coalitiemeerderheid samen te stellen die een nieuwe regering zal kunnen vormen.

Het Hongaarse (Viktoriaanse) vluchtelingen-weiger-beleid met hekken en militaire bewaking langs de grenzen staat al maandenlang in Europa ter discussie. Desondanks hebben tientallen Hongaarse organisaties alle vormen van hulp aan de vluchtelingen aangeboden die hulp nodig hadden. Natuurlijk is hulp vanuit armoede (tweederde van Hongarije is door de EU erkend als armoederegio) nog armoediger, het gebaar is daarmee nog groter.

Minimumloon
De Hindoeïstische “Hare Krishna” beweging in Hongarije organiseert regelmatig maaltijd verstrekkingen op een groot plein in de Boedapester binnenstad, op het Blaha Lujza tér, waar de Hongaren met hun kinderen in honderden meters lange rijen wachten op een kommetje warme soep en een paar sneden brood.   Veel gemeenten hebben keukens, waar (tegen betaling) gekookt wordt voor de schoolkinderen en bejaarden. Ook de közmunkás kunnen daar hun “goedkope”, concurrerende  maaltijden kopen.  Na een regeringsbesluit van enkele weken geleden mag dat alleen nog op de werkdagen dat ze werken. Waar ze in het weekeinde en wanneer ze ziek zijn hun warme maaltijd vandaan halen is geen zaak voor de overheid.

Ter verduidelijking: het Hongaarse minimumloon is 111.000 Forint (op het moment van schrijven:  €358,00) bruto per maand, voor de közmunkások 79.155 Forint (€255,35) per maand. Netto (afhankelijk van o.a. de gezinsomstandigheden) is dat 45.000 Forint (€145,17). Bij de kosten van levensonderhoud die van dat netto loon betaald moeten worden, noem ik hier alleen de huishuur, die in onze gemeente voor eenvoudige gemeentelijke flatgebouw appartementen 33.000 Forint per maand bedraagt, waar het gas, water, elektriciteit en verzekeringskosten nog bij komen.

Winstgevend
Netto inkomsten waarvan ook nog gekleed moet worden, waarvan gegeten moet worden, waarvan medicijnen (niet gedekt in de staatsverzekering!) betaald moeten worden en ga zo maar even door. Op die manier is het közmunkássysteem een uitstekende winstgevende business voor de overheid, waarvan een minister (>>1,5 miljoen per maand als basisloon + neveninkomsten van provincies en eigen bedrijven enz. …) heeft verklaard dat van 45.000 Forint per maand goed geleefd kan worden.

Afbeeldingen: 1) Olympische Ringen: Viktor Orbán wil met zijn burgemeester van Boedapest Olympische Spelen organiseren. Dit is hoe de Hongaren daarover denken. 2) Na 45 jaar werken krijg ik brood van hare Krishna. Dank jullie wel, christelijke politici!